Co to jest chemioterapia celowana?
Obecnie, coraz częściej stosujemy tzw. „celowaną chemioterapię”, gdzie cytostatyk (toksyna komórkowa) jest sprzężony z przeciwciałem monoklonalnym. Przeciwciało zapewnia transport leku bezpośrednio w pobliże błony komórkowej. A następnie… dzieje się to, co opisano już w krakowskiej legendzie o smoku wawelskim, który zdechł wypalony od środka po pożarciu nafasze
rowanej siarką imitacji owieczki.
A bardziej na poważnie, sposób działania brentuksymabu wedotyny przedstawiono na schemacie poniżej. Wybiórczy mechanizm działania leku zależy od przeciwciała monoklonalnego, dostarczającego lek do wnętrza
komórki nowotworowej. Dopiero tutaj, enzymy (proteazy) lizosomalne uwalniają MMAE (toksynę) – już we wnętrzu komórki nowotworowej. W ten sposób wewnątrz komórki stężenie leku jest wyższe niż możliwe do osiągnięcia przy tzw. wysokodawkowanej chemioterapii (ASCT)
Tak działa brentuksymab wedotyny, przeciwciało anty-CD30, sprzężone z aurystatyną, stosowane u chorych na chłoniaka Hodgkina i chłoniaka anaplastycznego, polatuzumab wedotyny, przeciwciało skierowane przeciwko
antygenowi CD79a czy lonkastuksymab terezyny, przeciwciało skierowane przeciwko antygenowi CD19 stosowane u chorych na chłoniaka rozlanego z dużych limfocytów B (DLBCL). Wszystkie te leki są dostępne w programach lekowych NFZ. Brentuksymab wedotyny (BV) stosuje się już w I linii leczenia chłoniaka Hodgkina wysokiego ryzyka w skojarzeniu z chemioterapią (schematy A+AVD i BrECADD) i chłoniaku anaplastycznym (B-CHP). Monoterapię rozważamy we wznowie/oporności na leczenie oraz jako konsolidację dobrej odpowiedzi
na leczenie u chorych na chłoniaka Hodgkina wysokiego ryzyka poddanych wysokodawkowanej chemioterapii z autoprzeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych.
Polatuzumab wedotyny jest refundowany u chorych na chłoniaka rozlanego z dużych limfocytów B we wznowie/oporności na leczenie – schemat PolaBR oraz u pacjentów z wysokim ryzykiem w pierwszej linii leczenia – schemat Pola-R-CHP.
Lonkastuksymab terezyny znalazł zastosowanie w monoterapii u chorych na chłoniaka rozlanego z dużych limfocytów B w 3-ciej i dalszych liniach leczenia.
